Met de provincie werken aan een toekomstgerichte regio 

De provincie geeft in haar verkennende visie aan volop te willen inzetten op de Greenports als centra van vernieuwing. “De intrinsieke drive om het steeds beter te doen is vanzelfsprekend aanwezig. Daardoor zijn Greenports kraamkamers voor innovaties met een betekenis voor de hele sector, ook buiten de Greenports”, aldus Hylkema.

Water, klimaat en bodem

Als voorzitter van Greenport Duin- en Bollenstreek vertegenwoordigt hij zowel het bedrijfsleven als ook gemeentelijke overheden en kennis- en onderwijsinstellingen.  Belangrijkste uitgangspunt is een bijdrage leveren aan een toekomstbestendige duin- en bollenstreek, temidden van grote uitdagingen zoals water, klimaat en bodem.

Actieve samenwerking continueren

Hylkema sprak zijn waardering uit voor de ambitie van de provincie. “Het hele stuk ademt uit hoe de provincie kan helpen om gebieden zoals de Duin en Bollenstreek toekomstbestendig te krijgen.” Hylkema sprak daarbij de wens uit om de actieve samenwerking te continueren. “Stichting Greenport Duin en Bollenstreek kan en wil een actieve bijdrage leveren aan de in de visie genoemde rol voor de Greenports als centra voor vernieuwing. Door het agenderen, prioriteren van thema’s en het initiëren van innovatieve projecten met steun en inbreng van alle bij onze Greenport betrokken geledingen. Hiermee is de kans het grootst dat er bruikbare praktijkoplossingen ontstaan.”

Aandacht voor formulering

Om de visie beter te laten aansluiten bij het gevoel van de telers vroeg Hylkema aandacht voor de formulering van een aantal doelstellingen en noemde als voorbeeld om de term emissieloos te wijzigen in nagenoeg emissieloos. “In hun ogen is emissieloos onmogelijk.”

Studenten onderzoeken vragen rond houtvezel

De studenten storten zich de komende maanden op onderzoeksvragen rond houtvezel. Anne Marie van Dam, kennismakelaar bij de Greenport, begeleidt de studenten.
Houtvezel wordt experimenteel in de bollenteelt gebruikt als afdeklaag tegen onkruid en als aanvulling op de organische stofvoorziening, nagenoeg zonder aanvoer van fosfaat.

Anne Marie van Dam: “Het is niet goed bekend hoe snel houtvezel in de bodem afbreekt en ook niet en of het bodemleven erdoor verandert en zich aanpast aan een andere soort organische stof. Met hulp van studenten Flore, Byörn en hun docenten kan een stukje van die puzzel opgelost worden. Voor de studenten is het een uitdagende beroepsopdracht aan het eind van hun studie. Zo leren we van elkaar.”

Bij de introductiedag maakten de bezoekers van HAS green academy kennis met de bollenteelt. Wolf Mooij leidde hen rond op het Ecologisch Proefveld Bollenstreek. Teler Allan Visser liet zien hoe de bollenteelt en verwerking in de praktijk gaat. Anne Marie van Dam introduceerde de fosfaatpilot en het Demoveld Bollenstreek. Het onderzoek is onderdeel van het project Kennisplatform Duurzame Bollenstreek en loopt tot februari 2027.

Evi Willems van de HAS green acacemy, maakt een leuk videoverslag.

Meer informatie: Anne Marie van Dam

Wat leeft er in een bollenveld? Studenten HAS green academy onderzochten het Demoveld Bollenstreek

Het Demoveld Bollenstreek in 2026

Dit jaar zijn er hyacinten geteeld. Die waren geplant op ruggen, met in elke rug een fertigatieslangetje voor de stikstofbemesting en vochtvoorziening. Onkruid werd voor opkomst geschoffeld en daarna herhaaldelijk met een wiedeg bestreden, Wat in de ruggenteelt goed uitvoerbaar was. Er zijn dit jaar geen gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. In het midden van het veld staat een haag met verschillende vroegbloeiende heesters, geplant in 2023. Langs het veld ligt een bloemstrook, dit voorjaar opnieuw is ingezaaid.

Het onderzoek van de studenten

De studenten hebben vallen voor insecten en andere ‘geleedpotige’ dieren geplaatst in beide helften van het hyacintenveld, in de haag en in de bloemstrook. De haag blijkt de meeste insecten en spinnen te huisvesten. Daarna volgt de bloemstrook, gevolgd door de twee helften van het hyacintenperceel. Er was geen effect van afstand tot de haag of tot de bloemenrand. Ten opzichte van vorig jaar was de diversiteit in families wat toegenomen, terwijl de aantallen wat lager waren. In de haag waren zowel meer plaaginsecten als meer predatoren (natuurlijke vijanden) aanwezig dan tussen de hyacinten. In de heg werden ook meer insecten en andere geleedpotigen gevonden dan in de bloemstrook, die dit voorjaar opnieuw is ingezaaid. Bij de spinnen kwam de kleine dikkaak het meeste voor, een soort die bladluizen eet. Op dit moment is nog niet aan te geven wat dit praktische betekent voor de bollenteelt.

Tijdens de presentatie werd gerooid op het Demoveld Bollenstreek.

Bijzondere loopkevers

De loopkevers, die tot de natuurlijke vijanden behoren, zijn tot op soort gedetermineerd. Er zijn 37 soorten loopkevers gevonden op het demoveld, tegen 33 vorig jaar. Van de minder algemene soorten viel de bruine bontloper op, waarvan nog maar een paar waarnemingen in de regio bekend zijn, namelijk in de duinen.  Ook is de Kleine Roodpootglimmer gevonden. De dichtstbijzijnde andere waarneming van deze soort is in een Haarlemse achtertuin in 2021. 

Vervolg

Het rapport van de studenten komt na afronding beschikbaar op de website van Demoveld Bollenstreek. De resultaten worden samen met de metingen en ervaringen van de teelt van dit jaar verder verwerkt door het team van Kennisplatform Duurzame Bollenstreek, een project van Greenport Duin- en Bollenstreek. Dit wordt mogelijk gemaakt met financiering van de Europese Unie en provincie Zuid-Holland. Na de oogst van de hyacinten worden een aantal groenbemesters op het demoveld ingezaaid. Volgend jaar worden er dahlia’s geteeld. En wat de studenten betreft: Jacco Spithout studeert deze zomer af, en zoekt een baan als ecoloog. Anouk Massuger hoopt over een half jaar haar studie Toegepaste Biologie af te ronden. Vincent Harkes vervolgt zijn studie Milieukunde met een deelprogramma (‘minor’) in Noorwegen en hoopt daarna af te studeren. 

De presentatie (PowerPoint) is op te vragen.

greenport_db_demoveld_hillegom_tour

Succesvolle inloopavond op Demoveld Bollenstreek trekt brede belangstelling

Op het demoveld worden verschillende maatregelen en technieken in de praktijk getest. Doel is het verminderen van de inzet van chemische gewasbescherming door in de teelt meer ruimte te geven aan natuurlijke processen in en rond het gewas. Daarmee wordt het ecosysteem versterkt en ontstaat er meer ruimte voor natuur op het veld, wat de biodiversiteit vergroot.  

Praktijkproeven en innovaties in het veld

Bezoekers kregen een toelichting op verschillende proeven. Zo is er een bloemenrand aangelegd die natuurlijke vijanden van plaaginsecten aantrekt. Ook staat er een gemengde haag die bijdraagt aan de biodiversiteit rond het perceel. Daarnaast wordt geëxperimenteerd met mechanische onkruidbestrijding in combinatie met ruggenteelt als alternatief voor chemische onkruidbestrijding. Henk Verdegaal, teler en coördinator van het demoveld vertelt: “Tot nu toe is dit goed gelukt en is er op het demoveld nog geen chemische bestrijding toegepast.” Vrij uniek is de combinatie van ruggenteelt met een fertigatiesysteem in de hyacintenteelt. Via druppelslangen worden water en voedingsstoffen preciezer toegediend. Dit biedt volgens Verdegaal duidelijke kansen: “Door gericht te bemesten en te irrigeren werken we met minder stikstof toe naar een betere oogst en minder uitspoeling. Dit voorjaar is slechts één keer met stikstof bemest. Uit periodieke metingen blijkt dat bijmesten niet nodig is. Alles komt de plant ten goede.”

Over de hyacintenteelt op ruggen is een genuanceerd beeld te delen. Verdegaal: “Door nattere winters bieden ruggen voordelen, omdat de teelt hoger ligt en minder snel onder water staat. Ruben de Groot, één van de Bollenjongens, vult aan: “Tegelijk vraagt het aandacht bij vorst, die kan via de twee zijkanten inwerken. Ook zien we dat hyacinten de ‘makkelijkste weg’ kiezen en via de zijkant van de rug groeien. Dat bemoeilijkt mechanische onkruidbestrijding.”

Onderzoek en kennisontwikkeling

Het demoveld is niet alleen een plek voor innovatie, maar ook voor onderzoek en educatie. Studenten van HAS green academy doen er veldonderzoek. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de aantallen en diversiteit van insecten en de bodemtemperatuur in de ruggen. Verdegaal: “Zo wordt bijvoorbeeld het rijden met de wiedeg doorgerekend, zodat we verschillende alternatieven niet alleen op effectiviteit, maar ook op kosten kunnen vergelijken.”

Samenwerken aan verduurzaming

Tijdens de bijeenkomst kwam ook het belang van samenwerking nadrukkelijk naar voren. Het demoveld is verbonden aan Regiocertificering, waarin telers gezamenlijk werken aan verdere verduurzaming van de bollenteelt en prestaties met elkaar vergelijken, leren en verbeteren.

De kennis die op het demoveld wordt opgebouwd, het studentenonderzoek en Regiocertificering komen samen in het Kennisplatform Duurzame Bollenstreek. Dit project wordt mogelijk gemaakt met financiering van de Europese Unie en provincie Zuid-Holland. Daarmee krijgt de regio een structurele plek waar praktijkervaring, onderzoek en beleid samenkomen.

Foto’s: Anouk Boetzer. 

demoveld-inloopavond-greenport

Woensdag 20 mei: lnloopavond Demoveld Bollenstreek

Bezoekers horen die avond meer over de laatste ontwikkelingen op het veld en kunnen in gesprek met bollenteler Henk Verdegaal, coördinator van het demoveld en onderzoeker Anne Marie van Dam. Zij doet samen met studenten van de HAS green academy onderzoek op het demoveld.

Speciaal inloopmoment voor bewoners

Op het demoveld wordt gewerkt aan een bollenteelt zonder of met minder chemische middelen en meer aandacht voor biodiversiteit, bodemgezondheid en waterkwaliteit. Tijdens het inloopmoment krijgen geïnteresseerden uitleg over de innovaties die momenteel in de praktijk worden getest.

Meer biodiversiteit en minder chemie

Zo zijn op het veld bloemenmengsels aangelegd die natuurlijke vijanden van plaaginsecten aantrekken. Daarvoor is er ook een gemengde haag, die de biodiversiteit op het veld verhoogt. Ook wordt geëxperimenteerd met bollenteelt op ruggen, met mechanische onkruidbestrijding.

Innovaties in de praktijk

Daarnaast kunnen bezoekers kennismaken met nieuwe technieken zoals druppelfertigatie bij hyacintenteelt op ruggen. Via speciale slangen in de bodem krijgen planten gericht water en voeding toegediend. Studenten van de HAS green academy doen op het veld onderzoek naar onder meer biodiversiteit en het temperatuurverloop in de ruggen tijdens koude periodes.

Onderzoek en praktijk komen samen

Het demoveld is bedoeld als een plek om te leren, te onderzoeken en te ervaren. Een praktijklocatie waar nieuwe inzichten worden getest. Daarbij wordt gekeken naar onder meer opbrengst, bodemkwaliteit en insecten. Er is een nauwe link met het initiatief Regiocertificering, waarin telers gezamenlijk werken aan een verdere verduurzaming in de sector.

De kennis uit het demoveld, studentenonderzoek en Regiocertificering komt samen in het Kennisplatform Duurzame Bollenstreek. Dit project wordt mogelijk gemaakt met financiering van de Europese Unie en provincie Zuid-Holland.

Aanmelden

Aanmelden is momenteel niet meer mogelijk. Door de grote belangstelling hebben wij woensdagavond twee momenten ingepland en deze zitten vol. Heeft u interesse in een bezoek aan het veld? Laat uw gegevens dan achter bij eva@greenportdb.nl en schrijf u via demoveldbollenstreek.nl in voor berichtgeving over het veld. 

(Het inloopmoment biedt bewoners de kans om van dichtbij te zien wat er gebeurt op het veld en vragen te stellen over de verschillende teeltmethoden en onderzoeken. Meer informatie is te vinden op demoveldbollenstreek.nl. Geïnteresseerden worden gevraagd zich vooraf aan te melden, dat kan via dit formulier. En om zoveel mogelijk op de fiets te komen. In verband met de persoonlijke aandacht die we willen geven, kunnen we maximaal 40 mensen ontvangen. Bij veel belangstelling wordt een extra moment ingepland.)

Het Demoveld Bollenstreek wordt mogelijk gemaakt met financiering van:

Nieuw onderzoek op Demoveld Bollenstreek door HAS-studenten

Het voorjaar is in aantocht op het Demoveld Bollenstreek. De hyacinten zijn nog niet uit opgekomen uit de ruggen waar ze in geplant zijn, maar de haag midden op het perceel begint al uit te lopen, tussen de gedeelten met natuurinclusieve teelt en extensieve teelt. Er liggen fertigatieslangen in de ruggen, aangesloten op het wateraanvoersysteem. Druppelfertigatie wordt getest als methode om de hyacinten bij ruggenteelt effectief van water en voeding te voorzien in de loop van het groeiseizoen. 

Ook begint er een nieuw onderzoek, door vier studenten van HAS green academy in Den Bosch. Maandag 2 maart maakten Anouk, Stan, Vincent en Jacco kennis met het Demoveld Bollenstreek in Hillegom en veel mensen die eraan werken. Bram Mulder (Agrifirm) vertelde over de voorgeschiedenis van het Demoveld Bollenstreek, met de teelt van tulp en narcis in de afgelopen twee jaar. Proefveldcoördinator Henk Verdegaal Henk Verdegaal liet zien hoe hij hier dit seizoen hyacinten teelt op ruggen in plaats van op bedden, en hoe de bedden geschoffeld en aangeaard worden om onkruid de baas te blijven. Vanuit de Greenport Duin- en Bollenstreek begeleid Anne Marie van Dam de studenten bij het onderzoek.

Verdiepend onderzoek

Ze verdiepen zich in elk geval in het temperatuurverloop in de ruggen. Hoeveel koelen die af als het vriest? Kunnen hyacinten daar tegen? Daarnaast zullen ze de biodiversiteit op het veld monitoren. Ze zijn benieuwd of die anders is dan vorige jaren, toen tulpen en narcissen op bedden stonden, met een strodek of een afdeklaag van houtvezel om onkruid te onderdrukken. 

De studenten volgen verschillende studierichtingen, namelijk Toegepaste Biologie, Akker- en Tuinbouw en Milieukunde. Daardoor hebben ze verschillende voorkennis en kunnen ze elkaar aanvullen bij de uitvoering van hun onderzoeksopdracht, die begin juli klaar moet zijn. We wensen hen veel succes bij het onderzoek en kijken uit naar de resultaten.

Samenwerking

De kennis opgedaan uit het Demoveld Bollenstreek, het studentenonderzoek en Regiocertificering komen samen in het Kennisplatform Duurzame Bollenstreek. Alles met het oog op het ontwikkelen van een schone, rendabele en natuurinclusieve bollenteelt. Dit EIP-project wordt medegefinancierd door de Europese Unie en provincie Zuid Holland.