Een stevige uitspraak, die begrijpelijkerwijs veel reacties oproept, maar ook nuance en nader onderzoek behoeft. Tegelijkertijd is de onderliggende boodschap niet nieuw en duidelijk: Door zeespiegelstijging en afnemende rivieraanvoer is voldoende zoet water van de juiste kwaliteit in de toekomst namelijk niet vanzelfsprekend.
En bloembollen zijn gevoelig voor hogere zoutgehalten. Dit kan gevolgen hebben voor de bodemkwaliteit, gewasopbrengsten en uiteindelijk voor de economische toekomst van bedrijven.
Maar hoe groot en hoe urgent is het probleem precies? Welke delen van de Duin- en Bollenstreek zijn het meest kwetsbaar? Wanneer worden kritische grenzen bereikt en welke maatregelen zijn technisch én economisch haalbaar? Op deze vragen bestaat nog geen eenduidig, gebiedspecifiek antwoord.
Komende winter zoutgehaltes in water en bodem meten
Het project Zoetwaterstrategie, onderdeel van de Regio Deal Sierteeltregio, wil de algemene waarschuwingen vertalen naar concrete cijfers voor de Duin- en Bollenstreek. Dit gebeurt door vanaf de komende winter zoutgehaltes in water en bodem te meten samen met kwekers en het Hoogheemraadschap van Rijnland.
Met toekomstscenario’s voor 2035, 2050 en 2100 wordt zichtbaar waar en wanneer knelpunten kunnen ontstaan. Hierbij wordt dankbaar gebruik gemaakt van de resultaten van het project ‘Waterkalenders’ dat wordt uitgevoerd door Deltares in opdracht van de Provincie Zuid-Holland. Hiervoor zijn ook de nodige bijeenkomsten in de Bollenstreek zijn geweest en gepland.
Eind 2027 actieprogramma met concrete maatregelen
De Zoetwaterstrategie blijft niet bij onderzoek. Samen met kwekers wordt bekeken welke maatregelen op bedrijfsniveau mogelijk zijn. Denk aan slimmer watergebruik, wateropslag, aanpassing van drainage en het benutten van alternatieve zoetwaterbronnen. Ook wordt onderzocht welke collectieve maatregelen op gebiedsniveau nodig en haalbaar zijn. Het project mondt eind 2027 uit in een actieprogramma met concrete maatregelen voor betrokken partijen en aanbevelingen voor passend beleid en mogelijke subsidie- en stimuleringsinstrumenten.
Zo krijgen ondernemers betere informatie voor investeringsbeslissingen. Overheden en het waterschap krijgen een feitelijke basis voor beleid, gebiedsinrichting en mogelijke subsidie- en stimuleringsregelingen. Voor financiers, kennisinstellingen en andere betrokken partijen wordt duidelijk waar samenwerking en innovatie noodzakelijk zijn.
Behalve een zoetwaterstrategie wordt in het project ook een integraal waterplan opgesteld waarin ook waterkwaliteit en waterveiligheid een plek hebben. In het project wordt samengewerkt door de Greenport, KAVB, LTO, Provincie-Zuid-Holland, gemeenten, het Hoogeheemraadschap van Rijnland en Salta. Er wordt gekeken naar koppeling met het project Regiocertificering.
Bepalen wat we samen kunnen doen
De waarschuwing van de Deltacommissaris onderstreept dat afwachten geen optie is. De inzet van de Zoetwaterstrategie is daarom helder: niet alleen laten zien wat er op de sector afkomt, maar vooral bepalen wat we samen kunnen doen om ook in de toekomst een sterke en productieve bollensector in de Duin- en Bollenstreek te behouden.