Kennisplatform Duurzame Bollenstreek

De bollensector staat voor grote uitdagingen op het gebied van waterkwaliteit, biodiversiteit, gewasbescherming, bodemgezondheid en maatschappelijk draagvlak. Ook is er veel kennis vanuit onderzoek, demonstraties, onderwijs en ervaring van telers. Maar vaak bereikt die kennis niet degenen die hem nodig hebben. Die kloof wordt verkleind in het Kennisplatform Duurzame Bollenstreek (KDB).
Het platform is opgericht om kennis te verzamelen, te ontwikkelen en actief te delen met telers en erfbetreders: zichtbaar, toegankelijk en toepasbaar. Daarmee helpt het platform kwekers op weg naar een schone, rendabele en natuurinclusieve bollenteelt.

Aanpak

Binnen het kennisplatform staat de vraag centraal; hoe ontwikkel je een schonere en natuurinclusieve bollenteelt die blijft werken voor de ondernemers en de omgeving? Daarvoor werken we aan:

Kennis delen

Kennis en resultaten uit proefvelden en onderzoek worden verzameld, verwerkt en gedeeld met telers en erfbetreders. Dit gebeurt tijdens bijeenkomsten en via bestaande communicatiekanalen.

Benieuwd naar de resultaten tot nu toe? Bekijk het overzicht van de onderzoeksresultaten.

Lopende projecten

Ecologisch Proefveld Bollenstreek

Op het EPB wordt ervaring opgedaan met biologische teelt van tulpen, narcissen, hyacinten en dahlia’s volgens SKAL-richtlijnen.  Daarmee wordt de haalbaarheid van biologische bollenteelt getest én het levert inzichten voor minder gebruik chemie in de gangbare teelt.

Lees het interview met één van de initiatiefnemers, Allan Visser, over de kansen, uitdagingen en leerervaringen van biologische bollenteelt.

Deelnemers zijn telers: WAM Pennings, JUB Holland, Mts Zeestraten en Weijers Blooming Dahlia’s in samenwerking met Greenport Duin- en Bollenstreek, Delphy en Agrifirm-GMN.

Demoveld Bollenstreek

Op het Demoveld Bollenstreek in Hillegom werken telers, onderzoekers en studenten samen aan de ontwikkeling van een duurzame en natuurinclusieve bollenteelt. Sinds 2023 worden hier verschillende teeltmaatregelen getest en onderzocht. Centraal staat de vraag hoe de bollenteelt kan bijdragen aan meer biodiversiteit en een betere bodem- en waterkwaliteit, met behoud van een gezonde en rendabele teelt.

Het demoveld is verdeeld in twee gedeelten: een natuurinclusieve en een extensieve zijde. Op de natuurinclusieve zijde ligt de nadruk op het benutten van natuurlijke processen, zoals biologische plaagbestrijding en het bevorderen van biodiversiteit. Op de extensieve zijde wordt gestreefd naar zo min mogelijk externe middelen, waarbij chemische gewasbescherming alleen als laatste optie wordt ingezet. Een heg vormt de natuurlijke scheiding tussen beide zijden en biedt voedsel, beschutting en overwinteringsmogelijkheden voor dieren en natuurlijke plaagbestrijders. Ook is er ruimte voor een bloemenstrook.

Ieder teeltseizoen staat een ander gewas of onderzoeksthema centraal. Zo ontstaat stap voor stap meer inzicht in de mogelijkheden, effecten en praktische toepasbaarheid van natuurinclusieve en extensieve teeltmaatregelen.

Studentenonderzoek

Het Demoveld Bollenstreek biedt studenten van de HAS green academy de mogelijkheid om praktijkgericht onderzoek te doen naar actuele vraagstukken in de bollenteelt. Door samen te werken met telers en andere betrokkenen, sluiten de onderzoeken aan bij vragen uit de praktijk. Bijvoorbeeld over de ruggenteelt, fertigatie of de eigenschappen van houtvezel die in proeven gebruikt wordt.

Zo komen onderzoek, onderwijs en ondernemerschap samen en ontstaat kennis die bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van een duurzame bollenteelt.

Download:

Resultaten tot nu toe

Sinds de start van het demoveld hebben verschillende studententeams onderzoek gedaan naar de effecten van teeltmaatregelen op de biodiversiteit, bodemkwaliteit en gewasgezondheid. De onderzoeken leveren waardevolle inzichten op, maar laten ook zien dat natuurinclusief telen vraagt om blijven testen, meten en bijstellen.

Tulpen – eerste teeltjaar (2023/2024)

In het eerste teeltjaar zijn tulpen geteeld van de cultivars Jan Seignette en Aafke. Er is onder meer geëxperimenteerd met een bloemenstrook, een bankierplant die natuurlijke plaagbestrijders aantrekt, houtvezel en een dikkere strolaag tegen vorst en onkruid.

De eerste resultaten laten zien dat natuurinclusieve maatregelen perspectief bieden. Zo werden aan de natuurinclusieve zijde meer kruipende insecten aangetroffen. Ook bleven de aantastingen door tulpenmozaïekvirus beperkt, werden geen schadelijke aaltjes gevonden en bleef Botrytis onder controle zonder chemische fungiciden. Houtvezel en een dikkere strolaag bleken bovendien bruikbaar om de onkruiddruk te beperken.

Downloads:

Narcissen – tweede onderzoeksjaar (2025)

Bij de narcissenteelt stonden duurzame bemesting, onkruidbestrijding, biologische plaagbestrijding en het beheersen van de schimmels Botrytis en Fusarium centraal. Er zijn verschillende biologische meststoffen vergeleken en natuurlijke vijanden van onder meer bladluizen, galmijten en trips onderzocht. Daarnaast is literatuuronderzoek uitgevoerd naar mogelijke duurzame oplossingen voor schimmelziekten en onkruidbestrijding.

Ook is gekeken naar de samenhang tussen bodemkwaliteit en biodiversiteit. Daarvoor zijn insecten gemonitord en verschillende chemische, fysische en biologische bodemparameters onderzocht.

De resultaten laten zien dat aan de extensieve zijde meer insecten en een grotere soortenrijkdom voorkwamen dan aan de natuurinclusieve zijde. De houtvezellaag aan de natuurinclusieve zijde lijkt hierbij een rol te spelen, doordat deze een fysieke barrière vormt voor bodemgebonden insecten. De resultaten onderstrepen dat de inrichting en uitvoering van teeltmaatregelen grote invloed kunnen hebben op de biodiversiteit.

Downloads:

Hyacinten – onderzoek naar biodiversiteit (2026)

In 2026 stond de hyacintenteelt op ruggen centraal. Onderzocht is welke invloed landschapselementen, zoals de heg en bloemenstrook, hebben op de biodiversiteit en de waterkwaliteit.

Uit het onderzoek blijkt dat de heg en bloemenstrook een grotere diversiteit aan geleedpotigen bevatten dan de delen waar de hyacinten worden geteeld. Ook werden hier meer natuurlijke vijanden, bestuivers en andere functionele groepen aangetroffen. De heg blijkt daarmee een belangrijke bijdrage te leveren aan de biodiversiteit op het demoveld.

Naast de biodiversiteit is ook de waterkwaliteit van de aangrenzende sloot onderzocht. De metingen laten zien dat vooral de fosforconcentratie aandacht vraagt. Het advies is daarom om de landschapselementen verder te ontwikkelen en de waterkwaliteit over een langere periode te blijven monitoren.

Downloads:

Door wie?

Dit project wordt mogelijk gemaakt door steun van EIP-samenwerkingsregeling. Partners zijn Greenport Duin en Bollenstreek, V.O.F. W.A.M. Pennings & Zoon, V.O.F. Duineveld en Zonen en HAS green academy. Met ondersteuning van anderen, o.a.: Agrfirm -GMN, Delphy, Mts Zeestraten, JUB Holland en Weijers Blooming Dahlias.

Nieuwsberichten over Kennisplatform Duurzame Bollenstreek

Loopkever-gevonden-Demoveld-Bollenstreek

Zeldzame loopkever aangetroffen op Demoveld Bollenstreek

Op het demoveld voor natuurinclusieve bollenteelt in Hillegom heeft HAS-student Siebe Bouman een bijzondere ontdekking gedaan. Op de extensieve zijde vond hij een zeldzame loopkever: de donkere grootoogkever (Asaphidion stierlini). Op Waarneming.nl is te zien dat de soort vooral in

Lees verder »